Timor-Leste Fact-Checker

Timor-Leste Fact-Checker

Sabadu, 13 Juñu 2020 07:58

TMR Bosok Povu Ambeno Dala 2

Iha loron Sesta, 12 Juñu 2020 iha sesaun tomada posse ba Prezidente Autoridade ba Rejiaun Administrativu Espesial Oe-Kusi Ambeno (RAEOA), Arsenio Paixão, Primeiru Ministru, Taur Matan Ruak kontinua defende aan katak nia karater hanesan de’it, maibé kargu mak diferente, uluk nu’udar Prezidente Repúblika, no oras ne’e nu’udar Primeiru-Ministru.

Utilizador Facebook sira iha Timor-Leste oras ne’e barak mak fahe tutan video badak ida ho nia durasaun 1:49 kona-bá kapturasaun Xefe Departementu Kimiku no Biolojia husi Universidade Harvard Charles Lieber ne’ebé fó iha kanal WCBN ne’e laiha ligasaun ho virus corona.

Sirkulasuan informasaun falsu kona-bá propagasaun pandemia Coronavirus Disease 2019 (CorVid-19) durante semana hirak nia laran, la’o maka’as tebes. Fonte informasaun falsu hirak ne’e balun mai husi governu rasik, no balun mai husi ema iresponsavel balun.

Hafoin Ministra Saúde Interina, Elia Amaral anunsia kona-bá ema estranjeiru ida positivu infetadu virus corona iha Timor-Leste iha loron Sábadu, 21 Marsu 2020 halo ema barak sente pániku kona-bá situasaun ne’e, no a’at liutan ema iresponsavél sira fahe tutan video badak ida kona-bá pasiente feto ida mós infetadu ona virus ne’e maske realidade ikus mai hatudu pasiente ne’e sofre moras iis boot (Asma).

Siber kriminozu sira sei la para atu explora kada oportunidade atu atake usuáriu internet.

Áte desiminasaun SARS-COV-II (virus) ne’ebé perigu hodi kauza COVID-19, sai nu’udar oportunidade ba sira atu mós fahe malware ka lansa atake sibernétiku.

Dili – Durante loron hirak nia laran ema balun fahe informasaun liu husi Short Message Service (SMS) ba telemovel no ikus mai mosu iha Facebook Messengger no WhatsApp kona-bá virus corona tama ona iha Dili.

Konteudu SMS ne’e husu atensaun ba sidadaun sira katak tenke koidadu, tanba virus ne’e tama ona iha Dili, no pasiente ne’ebé kona virus ne’e halo hela tratamentu saúde iha Klinika Formosa, Dili. Konteudu SMS ne’e mós husu ba sidadaun sira atu labele halo konsulta iha Klinika Formosa, no di’ak liu ba konsulta iha fatin seluk.

Iha loron Kuarta 12 Fevereiru 2020, mosu video ida viral tebes iha plata forma media sosial. Video badak ne’e kona-bá deskonfia sidadaun China ida sofre moras virus corona no monu derepente de’it iha Timor Plaza. Situasaun ne’e halo ema barak mak halai no buka sosa kedas masker iha tempu ne’eba.

Video badak ida ho nia durasaun segundu 36 viral tebes iha Indonézia, no ikus mai sirkula mós iha Timor-Leste. Utilizador plata forma media sosial hanesan Facebooker sira iha Timor-Leste mós hahu fahe tutan video ne’e maske video ne’e hoax.

Hafoin video badak ne’e sai viral, ekipa Fact-Checker KOMPAS nian hahu halo verifikasaun no rezultadu hosi verifikasaun ne’e detekta katak video ne’e hoax.

Domingu, 02 Febreiru 2020 10:03

#CoronaVirusFacts

Situasaun disseminasaun novo coronavirus (nCoV 2019) ne’ebé mosu iha China iha Dezembru 2019 kontinua evolui.

Tuir mai faktu sira iha horas tuku 9 dadersan iha loron Sesta, 31 Janeiro 2020.

Ema barak iha mundu inklui Timor-Leste oras ne’e sente paniku ho Virus Corona. Maske Virus Corona ne’e mosu iha Wuhan, China, maibé halo ema barak sente preokupa tebes. Iha Timor-Leste rasik maske seidauk detekta ema ruma afeta ona hosi virus ne’e, maibé governu hahu halo ona intervensaun balun hodi koloka pessoal mediku sira iha aeroportu no fronteira terestre sira hodi halo check ba sidadaun Xineza sira inklui Timor oan sira ne’ebé foin fila hosi China.

Page 1 of 2